Zonguldak’ta Yerin Altında “Deprem” Konuşuldu: Kömür Deneyim Ocağı’nda “5 Soru-5 Cevap Bilim Söyleşileri”

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Bilim İletişimi Ofisi tarafından hazırlanan “5 Soru-5 Cevap Bilim Söyleşileri” programının dördüncüsü “Yer Gözlem Uyduları: Yeryüzünü Uzaydan İzlemek ve Depremi Anlamak” gerçekleştirildi.

Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) karar ve teşvikleri doğrultusunda Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer’in girişimleriyle kurulan BEUN Bilim İletişimi Ofisi tarafından hazırlanan “5 Soru-5 Cevap Bilim Söyleşileri” başlıklı programın dördüncüsü gerçekleştirildi. 27-28 Haziran tarihlerinde Türkiye’nin 81 ilinde, 150’den fazla üniversitede eş zamanlı olarak gerçekleştirilen Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında düzenlenen program, “Yer Gözlem Uyduları: Yeryüzünü Uzaydan İzlemek ve Depremi Anlamak” alt başlığıyla gerçekleştirildi. Programının çekimleri Zonguldak Maden Müzesi Kömür Deneyim Ocağı’nda yapıldı.  Türkiye'nin ilk ''Kömür Deneyim Ocağı'' olan bu mekânda, madencilik sektöründe kullanılan araçlar ile üretim teknikleri gösteriliyor. Gerçek bir maden ocağının TTK bünyesinde yenilenmesiyle ziyarete açılan ocakta Zonguldak’la özdeşleşen kömür karasının hikayesi deneyimleniyor ve aynı zamanda TTK Akademi tarafından yeni işe alınan madencilere çeşitli eğitimler veriliyor.

 

Zonguldak Maden Müzesi Kömür Deneyim Ocağı’nda gerçekleştirilen programın moderatörlüğünü BEUN Kurumsal İletişim Koordinatör Yardımcısı ve BEUN Bilim İletişimi Ofisi Sorumlusu Dr. Öğr. Üyesi Cem Evrim Aslan yaparken, programın konuğu ise BEUN Rektör Yardımcısı ve aynı zamanda Mühendislik Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu oldu. Moderatör Dr. Öğr. Üyesi Cem Evrim Aslan; YÖK’ün teşvikleri, BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer’in girişimleri ve TTK ile Zonguldak Maden Müzesi’nin destekleri neticesinde “5 Soru-5 Cevap Bilim Söyleşileri” programının dördüncüsünü Zonguldak Maden Müzesi Kömür Deneyim Ocağı’nda gerçekleştirmekten büyük bir mutluluk duyduklarını ifade etti. Zonguldak’ın Türkiye’nin sanayileşme ve kalkınmasında enerji başkenti olarak Cumhuriyetin ilk asrına öncülük ettiğini, ikinci asrında da bu rolü sürdüreceğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Aslan, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olması hasebiyle, program çerçevesinde yer gözlem uyduları ve depremler arasındaki çeşitli ilişkileri, son çalışmaları irdeleyeceklerini aktardı. Program konuğu Prof. Dr. Kutoğlu ise Zonguldak’ın emek ve madenler üzerine inşa edilmiş bir şehir olduğunu, Türkiye’nin bir gerçeği olan deprem konusunu Zonguldak Maden Müzesi Kömür Deneyim Ocağı’nda gerçekleştirmekten BEUN olarak büyük bir gurur duyduklarını aktardı. Prof. Dr. Kutoğlu ayrıca programın gerçekleşmesine katkı sunan başta YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, BEUN Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı Özölçer olmak üzere TTK ve Zonguldak Maden Müzesi yönetimine, çalışanlarına teşekkürlerini sundu. 

 

Simgesel bir alanda çekilen programa akademisyenlerin, öğrencilerin, vatandaşların ve basın mensuplarının yanı sıra şehir dışından Zonguldak’ı ziyarete gelen pek çok yerli turist de katılım gösterdi.  Programda soruları yanıtlayan Prof. Dr. Kutoğlu, depremlerin oluşum nedenlerini ve çeşitli biçimlerini güncel örnekler üzerinden katılımcılara aktararak Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu ancak buna karşın bilimin ışığında meseleye yaklaşmak yerine çeşitli zamanlarda türlü spekülasyonlar gerçekleştirilmesi nedeniyle meselenin karmaşık hâle geldiğini, bu nedenle halkın olanları anlamakta güçlük çektiğini belirtti. Dünyanın yaşayan bir organizma olarak düşünülebileceğini, bu nedenle depremlerin aslında yer kabuğunun kendi içsel dinamikleri neticesinde gerçekleştiğini, bunun da özünde bir yaşam belirtisi olduğunu aktaran Prof. Dr. Kutoğlu, depremle yaşayabilmek ve olası zararları asgari düzeye indirmek için birey ve devlete farklı görevler düştüğünü, her vatandaşın yaşadığı muhit ve binanın zemin etütlerine, depreme dayanıklılığına kolayca ulaşabileceğini ifade ederek vatandaşları duyarlı olmaya davet etti. Deprem konusunda atılacak adımların oluşturacağı maliyetin aslında deprem sonrası oluşacak maddi zararların çok altında kaldığını sözlerine ekleyen Prof. Dr. Kutoğlu, telafisi olmayan can kayıplarının henüz yaşanmadan sistematik bir yaklaşımla önünün alınabileceğini vurguladı.  

Katılımcılardan gelen soruları da yanıtlayan Prof. Dr. Kutoğlu, geçmişten bugüne deprem ve fay haritalarının güncellenmesi hususunda yapılan çalışmalara da değinerek artık gözlem uyduları vasıtasıyla çok daha detaylı ve gerçekçi ölçümlerin gerçekleştirilebildiğini belirterek bu uyduların türlerini, çalışma prensiplerini ve son derece çeşitli alanlarda göstermiş olduklarını faydaları katılımcılarla paylaştı. Yer kabuğundaki hareketliliklerin veya küresel iklim değişiminin bu uydular vasıtasıyla takip edilebildiğini, bu sayede de ortaya konan projeksiyonlarla anlamlı deprem tahminleri gerçekleştirilebildiğini aktaran Prof. Dr. Kutoğlu, henüz depremleri mutlak surette önceden tahmin etmek mümkün olmasa da gerçekleştirilen her yeni çalışmayla gerçekçi veri setleri elde ederek ilerleme katedildiğini aktardı. Sorunun tek bir disiplinle anlaşılmayacak kadar karmaşık ve disiplinler arası çalışma pratiği gerektiren bir duruş arz ettiğini aktaran Prof. Dr. Kutoğlu, depremlere alışılması gerektiğini, bunun da bilimsel bir yaklaşım ve hazırlık süreciyle sağlanabileceğini aktardı.

 

Soru cevap kısmının ardından, BEUN Bilim İletişimi Ofisi tarafından dördüncüsü gerçekleştirilen ve “Yer Gözlem Uyduları: Yeryüzünü Uzaydan İzlemek ve Depremi Anlamak” alt başlıklı 5 Soru-5 Cevap Bilim Söyleşileri” programı, katılımcılarla birlikte günün anısına binaen çekilen fotoğrafla son buldu. Dinleyiciler program sonunda hem emeğin başkenti Zonguldak’ın simgesi olan maden ziyaretinden hem de deprem konusunda merak ettikleri tüm sorulara yanıt bulmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdiler.